Met de benoeming van Nämdöskärgården tot nationaal park heeft Zweden voor het eerst een zeegebied aan de Baltische kust de hoogste beschermingsstatus toegekend. Het nieuwe nationale park ligt op ongeveer een uur varen ten zuidoosten van Stockholm en beslaat een indrukwekkende 25.000 hectare, waarvan 97 procent uit water bestaat. 

Meer dan 1.000 eilanden, scheren en riffen vormen een van de grootste aaneengesloten archipels van de Oostzee. Dit landschap, gevormd door wind, golven en het gekrijs van meeuwen, heeft nu officieel de status van nationaal park gekregen. Nämdöskärgården is daarmee het eerste marine toevluchtsoord aan de Zweedse oostkust. Het park is opgezet om de unieke biodiversiteit van eilanden, kelpwouden en onderwaterlandschappen te beschermen en voor bezoekers toegankelijk te maken. Kosterhavet aan de Zweedse westkust kreeg in 2009 al de status van marien nationaal park. Nämdöskärgården is echter het eerste nationale park van zijn soort aan de oostkust. In andere landen rond de Oostzee zijn wel nationale parken met een marien deel, maar een beschermd gebied dat bijna volledig uit water bestaat, is uniek voor de regio.

Het nationaal park biedt niet alleen weidse uitzichten, maar ook letterlijk diepte. Onder het glinsterende wateroppervlak liggen zeegrasvelden, gordels van blaaswier en uitgestrekte mosselbanken – een verrassend rijk ecosysteem. Ondiepe baaien en een afwisselende zeebodem maken het gebied tot een belangrijke kraamkamer voor vissen.

Ook boven water valt er veel te ontdekken: kolonies zeevogels, rotsbossen, en verder landinwaarts berken- en elzenbossen. Het landschap is bovendien doordrenkt van cultuurhistorie. Oude vissershutten en voormalige kunstenaarsplekken – zoals het eiland Bullerö met het jachthuis van schilder Bruno Liljefors – vertellen verhalen van eeuwenlange verbondenheid tussen mens en natuur.

Wie het gebied per kajak verkent, op één van de eilanden een tent opslaat en met een thermoskan koffie het uitzicht bewondert, kan zich goed voorstellen hoe het zou voelen om eilandbewoner te zijn. De rust, ruimte en vrijheid en met een beetje geluk het gevoel even helemaal alleen op de wereld te zijn, dát is waar het in het originele Zweden om draait en wat je in Nämdöskärgården kunt vinden.  

Nämdöskärgården is het derde nationale park in de regio Stockholm, naast Ängsö en Tyresta. Daarmee telt Zweden nu 31 nationale parken – stuk voor stuk beschermde natuurparels. Waar die meestal diep in het bos te vinden zijn, ligt deze nieuwkomer diep in het water. De benoeming van het nationale park is het resultaat van jarenlange discussies en samenwerking tussen milieudeskundigen, wetenschappers, lokale betrokkenen en beleidsmakers. In juni 2025 gaf het Zweedse parlement, met klimaat- en milieuminister Romina Pourmokhtari aan het roer, officieel groen licht voor de oprichting van het park.

Nämdöskärgården is in de zomermaanden (juni tot september) per boot bereikbaar vanuit Stockholm. De rederij Båttaxi verzorgt dan rechtstreekse overtochten vanuit Stavsnäs naar de eilanden.